گروه زیست شناسی

سازمان آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی

مردی تخم عقابی پیدا کرد و آن را در لانه مرغی گذاشت . عقاب با بقیه جوجه‌ها از تخم بیرون آمد و با آن ها بزرگ شد . در تمام زندگیش ، او همان کارهایی را انجام داد که مرغ ها می‌کردند ؛ برای پیدا کردن کرم ها و حشرات زمین را می‌کند و قدقد می‌کرد و گاهی با دست و پا زدن بسیار ، کمی‌در هوا پرواز می‌کرد .سال‌ها گذشت و عقاب خیلی پیر شد .روزی پرنده باعظمتی را بالای سرش بر فراز آسمان ابری دید . او با شکوه تمام ، با یک حرکت جزئی بالهای طلاییش برخلاف جریان شدید باد پرواز می‌کرد .عقاب پیر بهت زده نگاهش کرد و پرسید : « این کیست ؟» همسایه اش پاسخ داد : « این یک عقاب است . سلطان پرندگان . او متعلق به آسمان است و ما زمینی هستیم. »
عقاب مثل یک مرغ زندگی کرد و مثل یک مرغ مرد . زیرا فکر می‌کرد یک مرغ است .
حرف آخر: فکر می‌کنم  این داستان مثال خوبی برای نقش پذیری است.
نقش پذیری نوعی یادگیری مرتبط با رفتار غریزی است و در دوره مشخصی از زندگی ( دو سه روز اول تولد)  روی می‌دهد که معمولا برگشت ناپذیر است. اهمیت آن در همراه بودن جوجه‌ها با مادر برای تامین غذا و محافظت از خطرها است. دانشمند محقق کنراد لورنز مشاهده کرد که جوجه‌های غاز و اردک که در شرایط مصنوعی از تخم خارج شده اند و مادر خود را ندیده اند به دنبال او راه می افتند و اورا مادر خود می پندارند.
مثالهای دیگر برای نقش پذیری:
۱- ماهی آزاد از بوی رودخانه محل تولد خود نقش می پذیرد به طوریکه برای تخم‌ریزی به همان رودخانه بازمی‌گردند.
۲- دوستی انسان باسگ . اگر سگی بدون خصوصیات صوتی و تصویری و بویایی انسان رشد کند هرگز به انسان اعتماد نکرده و دوست نمی‌شود .
۳- نقش پذیری بره‌ها از مادر خود به طوری که اگر این اتفاق نیافتد و بره‌ها در زمان مناسبی تعلیم نگیرند بقیه زندگیشان به هدر می‌رود و از گله تبعیت نمی‌کنند .  پرورش دهندگان گوسفنددر استرالیا با اگاهی از این حقیقت ، بی رحمانه بره‌هایی که اولیاء خود را گم کرده اند به قتل می‌رسانند.
۴- استعدادخواندن در پرندگان ژنی است اما برای اینکه پرنده ای نغمه سرای خوبی باشد حداقل یک بار باید صدای هم نوع خود را شنیده باشد. آواز یاد گرفتن هم جنبه دیگری از نقش پذیری است.
۵- مثال دیگر برای نقش پذیری یادگیری زبان است.اگر بچه‌ها ی انسان جدا از اولیاء خود و بدون برقرار کردن ارتباط زبانی پرورش یابند ، یاد گیری زبان برای آنان بعدها بسیار دشوار خواهدبود.

عباس رنجبر

ديدگاه ها غير فعال شده اند